وقتی آخرین روزهای زمستان در جزیره تایوان فرا میرسد، آسمان شب دیگر سیاه نیست؛ بلکه بوم نقاشی زندهای است که با هزاران نقطه نورانی و درخشان رنگآمیزی شده است. تصور کنید در میان جمعیتی ایستادهاید که همگی با امید و آرزو به آسمان خیره شدهاند، در حالی که هزاران فانوس کاغذی نارنجیرنگ، آرامآرام اوج میگیرند و کهکشان راه شیری جدیدی را بر فراز کوهستانها میسازند. یا شاید در خیابانی دیگر، در میان رگبار میلیونها ترقه و آتشبازی که مانند “کندوی زنبور” به سمت جمعیت شلیک میشوند، آدرنالین خالص را تجربه میکنید. اینجا جشن فانوس تایوان (Taiwan Lantern Festival) است؛ رویدادی که شبکه دیسکاوری آن را یکی از “شگفتانگیزترین فستیوالهای جهان” نامیده است. این جشن که پایانبخش تعطیلات سال نوی چینی است، ترکیبی جادویی از سنتهای باستانی، تکنولوژی مدرن، ایمان مذهبی و هیجان بیحدوحصر است. اگر قصد دارید در سال ۲۰۲۶ سفری به شرق دور داشته باشید، هیچ زمانی بهتر از روزهای برگزاری این فستیوال نیست. در این راهنمای جامع، ما شما را به سفری در چهار گوشه تایوان میبریم تا با تمام چهرههای این جشن، از فانوسهای رمانتیک شمال تا موشکهای خطرناک جنوب، آشنا شوید.
جشن فانوس در تایوان تنها یک رویداد گردشگری نیست؛ بلکه تجلی روح ملی ماست. جایی که امید برای سال جدید با نور فانوسها به آسمان فرستاده میشود و بدیها با صدای ترقهها از زمین پاک میشوند.
جشن فانوس چیست؟
جشن فانوس (Yuanxiao Festival) در پانزدهمین روز از اولین ماه تقویم قمری برگزار میشود و به طور رسمی پایان جشنهای سال نوی چینی (Spring Festival) را اعلام میکند. ریشههای این جشن به بیش از ۲۰۰۰ سال پیش و سلسله هان در چین بازمیگردد، اما در تایوان، این سنت با فرهنگ بومی و فولکلور محلی درهم آمیخته و هویتی منحصر به فرد پیدا کرده است. افسانههای زیادی درباره منشاء این جشن وجود دارد، اما مشهورترین آنها داستانی از زیرکی و فریب دادن خدایان است.
طبق افسانهها، روزی یک پرنده مقدس که متعلق به “امپراتور یشم” (Jade Emperor) بود، به زمین آمد و توسط روستاییان شکار شد. امپراتور خشمگین شد و دستور داد در پانزدهمین روز ماه اول، تمام روستا را با طوفان آتش نابود کنند. اما دختر امپراتور که دلرحم بود، به روستاییان هشدار داد. یک پیر خردمند پیشنهاد داد که تمام مردم در آن شب فانوسهای قرمز روشن کنند، آتشبازی راه بیندازند و ترقه بترکانند. وقتی امپراتور از آسمان به پایین نگاه کرد، دید که زمین غرق در نور قرمز و دود است و گمان کرد که روستا در حال سوختن است، بنابراین از فرستادن طوفان آتش منصرف شد. از آن زمان، مردم هر سال این پیروزی روشنایی بر تاریکی را جشن میگیرند. برای درک عمیقتر این باورها، پیشنهاد میکنیم مقاله درباره تایوان را مطالعه کنید.
زمان برگزاری جشن فانوس در سال ۲۰۲۶ (سال اسب)
از آنجایی که این جشن بر اساس تقویم قمری (Lunisorlar) تنظیم میشود، تاریخ آن در تقویم میلادی هر سال تغییر میکند. سال ۲۰۲۶ در تقویم چینی، سال “اسب” (Horse) است که نماد انرژی، پیشرفت و موفقیت است.
بر اساس محاسبات تقویم، روز اصلی جشن فانوس در سال ۲۰۲۶ مصادف با ۳ مارس (March 3, 2026) خواهد بود. البته جشنها و رویدادهای مرتبط معمولاً از چند روز قبل شروع شده و تا یک یا دو هفته بعد ادامه دارند. اگر قصد برنامهریزی سفر دارید، بهترین زمان حضور در تایوان از ۱ مارس تا ۱۰ مارس ۲۰۲۶ است تا بتوانید اوج مراسم را در شهرهای مختلف تجربه کنید.
چهار فستیوال بزرگ در یک شب: “شمال فانوس، جنوب موشک”
تایوان کشور کوچکی است، اما تنوع فرهنگی آن شگفتانگیز است. یک ضربالمثل معروف تایوانی میگوید: «فانوسهای آسمانی در شمال، آتشبازی کندوی زنبور در جنوب». این جمله به دو رویداد اصلی و کاملاً متضاد اشاره دارد که همزمان در این شب برگزار میشوند. اما واقعیت این است که ما با چهار رویداد بزرگ روبرو هستیم که هر کدام در یک جهت جغرافیایی تایوان، رنگ و بوی خاصی دارند. انتخاب اینکه در شب جشن فانوس کجا باشید، سختترین تصمیم سفر شما خواهد بود.
۱. فستیوال فانوسهای آسمانی پینگسی (Pingxi Sky Lantern Festival) – شمال
اگر به دنبال فضایی رمانتیک، آرام و سینمایی هستید، باید به روستای کوهستانی “پینگسی” (Pingxi) در نزدیکی تایپه بروید. این رویداد بارها توسط رسانههای بینالمللی مانند CNN و National Geographic به عنوان یکی از “کارهایی که باید قبل از مرگ انجام داد” معرفی شده است.
در این مراسم، هزاران نفر دور هم جمع میشوند، آرزوهای خود را با قلممو روی فانوسهای کاغذی بزرگ مینویسند و همزمان آنها را رها میکنند. دیدن هزاران نقطه نورانی که در دل تاریکی کوهستان به آرامی اوج میگیرند، لحظهای جادویی و فراموشنشدنی است. هر رنگ فانوس معنای خاصی دارد: قرمز برای سلامتی، زرد برای ثروت، نارنجی برای عشق و آبی برای موفقیت شغلی. این سنت در اصل در دوران راهزنان برای اطلاعرسانی به روستاییان که “اوضاع امن است” استفاده میشد، اما امروز پیامی از صلح و امید به جهان میفرستد.

۲. فستیوال آتشبازی کندوی زنبور یانشوی (Yanshui Beehive Fireworks) – جنوب
در نقطه مقابل آرامش شمال، در شهر “یانشوی” (Yanshui) در جنوب تایوان (نزدیک تاینان)، یکی از خطرناکترین و جنونآمیزترین فستیوالهای جهان برگزار میشود. این مراسم برای افراد ترسو نیست! نام “کندوی زنبور” (Beehive) از سازههای چوبی و فلزی بزرگی گرفته شده که هزاران راکت و ترقه در آنها فشرده شدهاند و وقتی فتیله روشن میشود، مانند زنبورهای خشمگین به سمت جمعیت شلیک میشوند.
فلسفه این مراسم به قرن نوزدهم برمیگردد، زمانی که بیماری طاعون و وبا شهر را ویران کرده بود. مردم از “گوآن دی” (Guandi)، خدای جنگ، کمک خواستند و برای دور کردن ارواح بیماریزا، شروع به پرتاب ترقه کردند. به طرز معجزهآسایی بیماری از بین رفت و این سنت باقی ماند. شرکتکنندگان باید کلاه ایمنی کامل (Full-face)، لباسهای ضخیم نخی و حوله دور گردن داشته باشند تا از برخورد موشکها در امان بمانند. محلیها معتقدند هرچه بیشتر مورد اصابت ترقه قرار بگیرید، در سال جدید خوششانستر خواهید بود. این مراسم معمولاً در اطراف معابد مهم برگزار میشود و ارتباط تنگاتنگی با سنتهای مذهبی دارد که در مقاله معبد ماتزو الهه چینی به ریشههای آن اشاره کردهایم.

۳. بمباران استاد هاندان (Bombing of Master Handan) – شرق
در شهر “تایتونگ” (Taitung) در ساحل شرقی، مراسمی عجیب و شوکهکننده برگزار میشود. در این آیین، یک مرد داوطلب با بالاتنه برهنه و شلوارک قرمز، نقش “استاد هاندان” (خدای ثروت) را بازی میکند و روی یک کجاوه حمل میشود. جمعیت حاضر، ترقههای روشن را مستقیماً به سمت بدن برهنه او پرتاب میکنند!
باور بر این است که استاد هاندان از سرما متنفر است، بنابراین مردم با پرتاب ترقه او را گرم نگه میدارند تا او را خوشحال کنند و در عوض، ثروت و برکت دریافت کنند. این مراسم نمادی از قدرت تحمل و ایمان است و صدای کرکننده ترقهها، تمام شهر را میلرزاند. تماشای این مراسم نیاز به محافظت گوش و فاصله ایمنی دارد.
۴. فستیوال ملی فانوس تایوان (The National Taiwan Lantern Festival)
علاوه بر فستیوالهای محلی، دولت تایوان هر سال یک “فستیوال ملی” برگزار میکند که مکان آن هر سال در یک شهر متفاوت است. این رویداد ویترینی از هنر و تکنولوژی مدرن تایوان است. برخلاف فانوسهای سنتی کاغذی، در اینجا با فانوسهای غولپیکر رباتیک، نمایشهای لیزری، پهپادها (Drones) و چیدمانهای هنری مدرن روبرو هستید.
هر سال بر اساس حیوان آن سال (که در ۲۰۲۶ اسب است)، یک فانوس اصلی (Main Lantern) عظیم به ارتفاع بیش از ۲۰ متر ساخته میشود که با موسیقی و نورپردازی حرکت میکند. در کنار فانوس اصلی، مناطق مختلفی برای نمایش فرهنگ بومیان، هنر معاصر و فانوسهای بینالمللی وجود دارد. معمولاً این فستیوال در محوطههای بزرگی مانند پارکها یا اطراف معابد بزرگ برگزار میشود. یکی از مکانهایی که همیشه جشن باشکوهی دارد، معبد فو گوانگ شان در تایوان است که تمام تپه را با میلیونها چراغ روشن میکند و منظرهای بهشتگونه میآفریند.

آداب و رسوم جشن فانوس
جشن فانوس فقط تماشا کردن نیست؛ بلکه چشیدن و فکر کردن هم هست. سنتهای خاصی در این روز وجود دارد که تجربه شما را کامل میکند.
خوردن تانگیوآن (Tangyuan)
مهمترین خوراکی این جشن، “تانگیوآن” (Tangyuan) است. اینها کوفتههای کوچک و گردی هستند که از آرد برنج چسبناک درست میشوند و داخل آنها با موادی مثل خمیر کنجد سیاه، بادام زمینی یا لوبیا قرمز پر میشود. شکل گرد آنها نماد “کامل بودن” و “اتحاد خانواده” است. خوردن یک کاسه تانگیوآن گرم در شب سرد زمستانی، بخشی جداییناپذیر از فستیوال است. برای آشنایی با سایر دسرهای خوشمزه جزیره، حتماً سری به مقاله غذاهای تایوان بزنید.

حل معماهای فانوس (Lantern Riddles)
یکی از سرگرمیهای روشنفکرانه این جشن، حل معماست. صاحبان فانوسها معماهایی را روی کاغذ مینویسند و به فانوسهای خود میآویزند. هر کس بتواند جواب صحیح را حدس بزند، جایزه کوچکی دریافت میکند. این سنت ریشه در ادبیات غنی چین دارد و فضایی شاد و تعاملی ایجاد میکند.
حمل فانوسهای کوچک دستی
در حالی که فانوسهای بزرگ در آسمان پرواز میکنند یا در میادین نصب شدهاند، کودکان (و حتی بزرگسالان) فانوسهای کاغذی کوچکی را که معمولاً به شکل حیوان سال (اسب برای ۲۰۲۶) است، در دست میگیرند و در خیابانها رژه میروند. دولت تایوان هر سال میلیونها فانوس کاغذی تاشو را به صورت رایگان بین گردشگران و مردم توزیع میکند.
راهنمای سفر و شرکت در فستیوال برای ایرانیان
شرکت در این فستیوالها نیازمند برنامهریزی دقیق است، زیرا میلیونها نفر در این شبها در حال جابجایی هستند. سیستم حملونقل تایوان (شامل قطارهای سریعالسیر HSR و مترو) در این ایام با حداکثر ظرفیت کار میکند.
اگر قصد دارید به جنوب بروید و فستیوال یانشوی را ببینید، توصیه میشود اقامت خود را در شهرهای بزرگتری مثل کائوسیونگ رزرو کنید و با قطار به محل جشن بروید. در کائوسیونگ، فرصت عالی خواهید داشت تا از معبد کنفوسیوس در کائوسیونگ و منطقه زیبای دریاچه نیلوفر نیز دیدن کنید که در ایام جشن فانوس، حال و هوای خاصی دارد.
نکات ایمنی:
* برای فستیوال پینگسی (شمال)، بلیط شاتلباسها را زودتر تهیه کنید زیرا جادهها بسته میشوند.
* برای فستیوال یانشوی (جنوب)، بدون تجهیزات ایمنی کامل وارد منطقه شلیک نشوید. لباسهای نایلونی نپوشید زیرا آتش میگیرند.
پیشنیازهای سفر: ویزا و تور
تایوان کشوری است که برای ورود به آن نیاز به طی کردن مراحل قانونی دقیقی دارید. ایرانیان برای سفر به این جزیره زیبا نیاز به دریافت مجوز ورود دارند. از آنجایی که تایوان در ایران سفارت رسمی ندارد، فرآیند اخذ ویزا میتواند کمی پیچیده باشد. اقدام برای ویزای توریستی تایوان باید حداقل یک ماه قبل از تاریخ سفر (یعنی اوایل فوریه ۲۰۲۶) آغاز شود. داشتن دعوتنامه یا اقدام از طریق تورهای گروهی معتبر، شانس دریافت ویزا را به شدت افزایش میدهد.
آندیا سیر: تجربه جادوی نور در تایوان
جشن فانوس تایوان تجربهای است که تمام حواس پنجگانه شما را درگیر میکند؛ از خیره شدن به آسمان پرستاره فانوسها تا شنیدن صدای مهیب ترقهها و چشیدن طعم شیرین تانگیوآن. اما حضور در زمان درست و مکان درست، در کشوری که زبان و خط آن برای ما ناآشناست، میتواند چالشبرانگیز باشد. ما در آندیا سیر به عنوان مجری مستقیم و تخصصی تور تایوان، پکیجهای ویژهای را برای ایام جشن فانوس طراحی کردهایم. خدمات ما شامل اخذ ویزای تضمینی، ترانسفر راحت به محلهای برگزاری فستیوال (چه در شمال و چه در جنوب) و راهنمایی لیدرهای مجرب است تا شما بدون دغدغه، امنترین و بهترین نقطه را برای تماشای این نمایش باشکوه داشته باشید. سال اسب را با نوری از امید در تایوان آغاز کنید؛ برای رزرو تور ۲۰۲۶ همین حالا با ما تماس بگیرید.